มะเร็ง เป็นโรคที่ไม่ติดต่อเรื้อรังชนิดหนึ่ง เป็นสาเหตุการตายอันดับต้น ๆ รองจากโรคหัวใจและหลอดเลือดของประชากรหลายๆประเทศ
ความจริงโรคมะเร็งเป็นโรคที่ป้องกันได้ โดยการปรับเปลี่ยนวิถีชีวิต มีการกินอาหารที่เหมาะสม
ลดความเสี่ยงของการก่อโรคลง อาหารเป็นปัจจัยสำคัญที่สุดที่มีผลต่อการเกิดโรคมะเร็ง ประมาณ 1 ใน 3 ของโรคมะเร็งมีผลมาจากการบริโภคอาหาร
เป็นที่ทราบกันดีว่า การบริโภคผลิตภัณฑ์ถั่วเหลืองมีผลดีต่อสุขภาพ
ถั่วเหลืองสร้างสารเคมีไฟโตเคมีเคิลที่เรียกว่า
"ไอโซฟลาโวน" ซึ่งหลายการศึกษาแสดงว่าช่วยลดความเสี่ยงต่อโรคมะเร็ง
ประชากรในประเทศที่มีการบริโภคอาหาร
ถั่วเหลืองเป็นประจำ พบว่ามีอัตราการตายจากมะเร็งเต้านมต่ำ
ตัวอย่างชัดเจนคือชาวญี่ปุ่นในอเมริกาซึ่งมีการบริโภคผลิตภัณฑ์ถั่วเหลืองน้อยกว่าชาวญี่ปุ่นในประเทศญี่ปุ่นเอง แต่มีวิถีชีวิตเหมือนกัน พบว่าอัตราการเกิดมะเร็งเต้านมสูงกว่า
ถั่วเหลืองช่วยลดความเสี่ยงโรคมะเร็งได้อย่างไร
นักวิทยาศาสตร์สามารถแยกสารยับยั้งการเกิดมะเร็งได้หลายชนิดจากถั่วเหลือง สารที่พบว่าให้ผลมากที่สุดคือ
จึนีสทีน ซึ่งเป็นไอโซฟลาโวนที่น่าสนใจที่สุด เนื่องจากจีนีสทีนสามารถหยุดการเจริญของเซลล์มะเร็งชนิดต่าง ๆ
การศึกษาเกี่ยวกับจีนีสทีนกับการยับยั้งการก่อมะเร็งมีมากกว่า 100 การศึกษา สารจีนีสทำงานคล้ายยารักษามะเร็ง
นักวิทยาศาสตร์เชื่อว่าเอ็นไซม์บางตัวสามารถทำให้เซลล์ปกติเปลี่ยนเป็นเซลล์มะเร็งได้ ดังนั้นยารักษามะเร็งจึง
ยับยั้งการทำงานของเอนไซม์เหล่านี้
จีนีสทีนก็เช่นกัน มันไปขัดขวางการทำงานของเอนไซม์ดังกล่าว จีนีสทีนยังยับยั้งการสร้างเส้นเลือดใหม่ที่จะไปหล่อเลี้ยงเซลล์มะเร็งให้เจริญเติบโต
นอกจากนี้ยังทำหน้าที่ยับยั้งการทำงานของฮอร์โมนที่มีผลกระตุ้นการเจริญเติบโตของเนื้อเยื่อ จึงช่วยยับยั้งการเกิดมะเร็งโดยเฉพาะมะเร็งที่เกี่ยวข้องกับฮอร์โมน
เช่น มะเร็งเต้านม มะเร็งต่อมลูกหมาก
งานวิจัยแสดงให้เห็นว่าจีนีสทีนเข้าไปรบกวนการเจริญเติบโตของเซลล์มะเร็งหรือเนื้องอก
โดยการขัดขวางการลำเลียงสารอาหารและออกซิเจนเข้าสู่เซลล์เหล่านั้น ทำให้เซลล์ไม่เจริญเติบโต มีการศึกษาในมหาวิทยาลัยมินิโซตา แห่งสหรัฐอเมริกา
ทดลองเติมสารจีนีสทีนลงไปในสารภูมิคุ้มกัน และฉีดเข้าไปในหนูที่เป็นมะเร็งเม็ดเลือดขาว พบว่าหนูเหล่านี้มีชีวิตรอด ในขณะที่หนูที่ไม่ได้รับจีนีสทีนตายภายใน 3 เดือน
นอกจากสารจีนีสทีนแล้ว ยังมีสารอื่นในถั่วเหลืองที่มีบทบาทยับยั้งการเกิดมะเร็งได้แก่ สารซาโปนิน สารยับยั้ง ทริปซิน
และไฟเตท โดยสารซาโปนินยับยั้งการทำงานของสารก่อมะเร็งระยะเริ่มต้น ส่วนสารยับยั้งทริปซินทำหน้าที่ยับยั้งตัวส่งเสริมการเปลี่ยนแปลงเซลล์ระยะต่อมา
และจีนีสทีนและไฟเตทยับยั้งในขั้นสุดท้ายก่อนที่เซลล์จะถูกเปลี่ยนเป็นเซลล์มะเร็ง จะเห็นว่ากว่าเซลล์ปกติของคนเราจะเปลี่ยนแปลงเป็นเซลล์มะเร็งจะต้องผ่านหลายขั้นตอน
เริ่มจากการถูกกระตุ้นจากสารก่อมะเร็ง ระยะต่อมาคือได้รับการสนับสนุนการเกิดเซลล์มะเร็ง และระยะสุดท้ายคือระยะที่มีการเปลี่ยนแปลงเป็นเซลล์มะเร็ง
ซึ่งหากสามารถยับยั้งกระบวนการได้ตั้งแต่ต้นก็จะเป็นการลดความเสี่ยงต่อการเกิดโรคมะเร็ง
อาหารป้องกันมะเร็ง
มีเหตุผลที่เชื่อถือได้ว่าอาหารถั่วเหลืองเป็นอาหารเพื่อสุขภาพ
การบริโภคอาหารถั่วเหลืองเป็นประจำ อาจเป็นถั่วเหลืองประมาณ 1 ทัพพี หรือเต้าหู้ขาวแข็งครึ่งก้อน หรือนมถั่วเหลือง 1 แก้ว ต่อวัน อาจลดความเสี่ยงต่อโรคมะเร็งได้หลายชนิด
เช่น มะเร็งปอด มะเร็งลำไส้ มะเร็งกระเพาะอาหาร มะเร็งต่อมลูกหมาก และมะเร็งเต้านม
ไม่มีอาหารวิเศษอย่างใดอย่างหนึ่งที่จะช่วยป้องกันมะเร็งได้ การมีวิถีชีวิตที่ลดความเสี่ยงต่อโรคมะเร็งเป็นสิ่งที่สำคัญ
ได้แก่ การงดสูบบุหรี่ ลดการดื่มแอลกอฮอล์ บริโภคอาหารที่ส่งเสริมสุขภาพ เช่น ธัญพืชไม่ขัดสี ผัก ผลไม้ เป็นประจำ
ที่มา : บทความมติชน ตอนที่ 13
ประจำวันอาทิตย์ที่
14 ธ.ค .46
โดย รศ.ดร. ประไพศรี ศิริจักรวาล สถาบันวิจัยโภชนาการ มหาวิทยาลัยมหิดล
<< กลับสู่หน้าหลักสาระเพื่อสุขภาพ >>
|
